10 filmów o książkach i literaturze

Jeśli jest się jednocześnie zagorzałym czytelnikiem książek i kinomanem, nieraz trudno pogodzić ze sobą te dwie pasje. Tyle książek czeka w kolejce, a i filmów do obejrzenia nie ubywa. Nie trzeba jednak wcale rozciągać doby, by znaleźć czas na to wszystko. Można na przykład obejrzeć film, w którym literatura odgrywa jedną z głównych ról, a jest takich produkcji niemało. Kierując się fabułą, obsadą, plastycznością filmu, wybrałem dziesięć tytułów, które warto zobaczyć.

1. "Sztuki wyzwolone"

Film w reżyserii i z główną rolą męską Josha Radnora, znanego z serialu „Jak poznałem waszą matkę”. Bohaterem filmu jest zamknięty w sobie, trzydziestokilkulatek Jesse. Nie lubi swojego życia. Ma nudną pracę na wyższej uczelni, której nie zamierza zmieniać, gdyż umożliwia mu czytanie książek. A te pochłania wręcz nałogowo. Gdy otrzymuje zaproszenie na pożegnalną imprezę swojego dawnego, ulubionego profesora z college’u, wykorzystuje szansę by wrócić do czasów studenckich. Spacerując po starych, uczelnianych kątach, z rozrzewnieniem wspomina miniony okres. W trakcie pobytu poznaje Zibby, młodą, pełną ideałów studentkę. Jesse czuje jakby budził się do życia po długim śnie. Początkowy zachwyt po trochu ulatnia się, gdy okazuje się że dzieląca ich różnica wieku jest zbyt duża. Okazuje się też, że to czego szuka, od zawsze było pod ręką, tylko tego nie zauważał. Przyjemny, łagodny film, oddający hołd literaturze i umiejętności czytania ze zrozumieniem.

2. "Niezwykły świat Belli Brown"

Historia Belli Brown przypomina trochę kultową „Amelię”. Bella też jest trochę dziwną sierotą. Ma fobie społeczną, i boi się roślin. O dziwo mieszka w domku ze sporym, zaniedbanym ogrodem. Jej sąsiad uprzykrza jej życie, a dyrektorka biblioteki w której dziewczyna pracuje, nie ustępuje mu kroku. Pewnego dnia Bella staje na krawędzi. Właściciel jej domu jest oburzony stanem ogrodu, i nakazuje jej go doprowadzić do porządku. Bella poznaje też w bibliotece młodego, ekscentrycznego wynalazcę, który zainspiruje ją do napisania pierwszej książki… Bajkowo, trochę ckliwie, ale pięknie, kolorowo i intensywnie.

3. "Między wierszami"

Film opowiadający o potędze literatury, o władzy jaką ma nad pisarzem, i o twórczej niemocy. To widzimy na pierwszym planie. Na drugim wcale nie jest gorzej. Miłość, namiętność, utrata dziecka, rozpacz, ostateczność. Jest to opowieść trzy poziomowa. Rozpoczyna się w momencie premiery nowej powieści popularnego pisarza, prawdziwej literackiej gwiazdy. Na wywiad z pisarzem umawia się młoda, piękna dziennikarka, która ewidentnie chce go uwieść. W trakcie rozmowy o nowej książce, mężczyzna opowiada jej historię innego, początkującego pisarza, którego odrzucały wszystkie wydawnictwa. Pewnego dnia kupuje starą, skórzaną teczkę, w której znajduje rękopis znakomitej powieści. Mężczyzna przepisuje go, i publikuje pod swoim nazwiskiem. Gdy jest już u szczytu literackiej sławy, pojawia się pewien staruszek, twierdząc że jest autorem owego rękopisu. Poznajemy wtedy historię powstania rękopisu. Pełna napięć historia, która nie ma dobrego zakończenia.

4. "84 Charing Cross Road"

Nowojorska pisarka, i kolekcjonerka rzadkich wydań,  Helen Hanff i angielski gentelmen Frank Doel utrzymują ze sobą kontakt w dość nietypowy sposób – porozumiewają się korespondencyjnie. Przez 20 lat łączy ich coś więcej niż przyjaźń, mimo iż nigdy się nie spotkali. A jednak przypadkowo zawarta znajomość okazuje się wyjątkowo trwała. Poza opisem wielkiego niezwykłego uczucia film zawiera wiele interesujących obserwacji na temat kulturowych i społecznych różnic między Europą i Ameryką.

5. "Geniusz"

Opowieść o nietypowej przyjaźni pomiędzy pisarzem, Thomasem Wolfem, a jego surowym, wymagającym, niezwykle krytycznym redaktorem, Maxem Perkinsem. Gdy Max, zachwycony powieścią Wolfa, żąda od niego by ją mimo wszystko skrócił, Thomas wpada w gniew. Między mężczyznami wybucha walka o ostateczną formę dzieła.

6. "Mniejsze zło"

Czasy PRL-u. Młody student Kamil roi sobie że zostanie wielkim poetą, pisarzem. Aby osiągnąć swój cel, trzyma się blisko niewygodnych literatów i wykładowców. Wie komu i jak się podlizać. Uciekając przed wojskiem, daje się zamknąć w szpitalu psychiatrycznym. Tam wchodzi w posiadanie rękopisu po zmarłym pacjencie. Wychodzi ze szpitala, i wydaje tekst pod swoim nazwiskiem. Szybko staje się legendą i bożyszczem kobiet. Bezwzględnie wykorzystuje swoją pozycje, do czasu gdy wszystko wymyka mu się z rąk. Staje się obiektem zainteresowania SB.

7. "Przypadek Harolda Cricka"

Harold jest nudnym do bólu, i niesympatycznym człowiekiem. Ma nudną pracę komornika, i równie nudne, pozbawione emocji i ambicji życie. Pewnego dnia zaczyna słyszeć w głowie głos, który komentuje wszystko to co robi. Ów głos przypomina narrację. Przerażony udaje się do psychiatry, który odsyła go do….. literaturoznawcy. Okazuje się że Harold jest bohaterem powieści znanej pisarki, która w zakończeniu każdej powieści uśmierca jej bohatera. Życie Harolda zmienia się nie do poznania.

8. "Nocny pociąg do Lizbony"

Starzejący się profesor Raimund Gregorius  przypadkowo spotyka tajemniczą Portugalkę, której ratuje życie. Dziewczyna ucieka, zostawiając płaszcz, a w nim książkę. Zafascynowany dziełem, Raimund znajduje między kartkami bilet do Lizbony. Porzuca pracę i wyrusza w podróż do Lizbony. Ma nadzieję odkryć losy autora, Amadeu de Prado, który był doktorem i poetą żyjącym za czasów dyktatury Antonio de Oliveira Salazara.

9. "Autor widmo"

Młody pisarz i dziennikarz, zostaje wynajęty do napisania biografii premiera Wielkiej Brytanii. Ghost writer, aby lepiej poznać życie prywatne i zawodowe premiera, zamieszkuje w jego rezydencji. Szybko okazuje się że to co pokazują mu ludzie z otoczenia premiera, to tylko gra. Pisarz trafia na ślad czegoś, co powinno zostać w ukryciu. Niemal do końca filmu nie jesteśmy niczego pewni. Dobre, trzymające w napięciu kino.

10. "Ostatnia stacja"

Bohaterką filmu jest Zofia Tołstoj, żona słynnego pisarza. Przez lata była dla niego nie tylko żona, matką sześciorga dzieci, ale także sekretarką. Teraz, na starość, pisarz postanawia oddać cały swój majątek ludowi. Aby do tego nie dopuścić, Zofia zaczyna snuć swoją intrygę.