Miss książek 2017

Wrocławskim targom książek od lat towarzyszy wyjątkowy konkurs, w którym do wygrania jest Pióro Fredry. Wyjątkowość tego konkursu i nagrody polega na tym, że jest on przeznaczony dla wydawców i edytorów. Zatem nie jest tu oceniana warstwa literacka, a estetyczna, edytorska. Śmiało można powiedzieć, że jest to konkurs książkowej piękności. Książka, która zwycięża w konkursie o Pióro Fredry, otrzymuje tytuł Książki Roku.

W tym roku zgłosiło się aż 48 wydawnictw ze 153 tytułami. W dniu wczorajszym, 14 listopada, jury (prof. Marcin Cieński z Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. Paweł Jarodzki i prof. Christos Mandzios z ASP we Wrocławiu, oraz Marta Mizuro i Michał Nogaś) , wyłoniło 5 książek, które powalczą o zaszczytny tytuł oraz statuetkę Pióro Fredry. Zwycięską książkę poznamy 30 listopada, podczas uroczystej gali w ramach 226. Wrocławskich Targów Dobrych Książek. A oto nominowane tytuły.

1. Piotr Rypson - "Czerwony monter. Mieczysław Berman – grafik, który zaprojektował polski komunizm"

Pierwsza książka poświęcona w całości jednemu z najważniejszych projektantów graficznych w Polsce. Mieczysław Berman, który w latach 20. i 30. był związany z ruchem komunistycznym i współpracował z opozycyjnymi lewicowymi wydawnictwami, po wojnie stał się jednym z głównych propagandystów pracujących na rzecz komunistycznej władzy. Jego życiowe i polityczne wybory budziły kontrowersje i przez wiele lat utrudniały rzetelną ocenę jego twórczości. Piotr Rypson nie podejmuje się jednak oceny moralnej artysty, a jedynie prezentuje twórczość grafika, pokazując jego ewolucję oraz wpływ, jaki wywarł na polską kulturę wizualną. Książka zawiera setki kolorowych reprodukcji – okładek, plakatów i innych projektów Bermana, a także cenne dokumenty, m.in. samokrytykę, jaką złożył on w 1951 roku na posiedzeniu komitetu partii. Książka ukazała się nakładem wydawnictwa Karakter.

Książkę znajdziesz tutaj.

2. Simona Kossak - "O ziołach i zwierzętach"

O tej porze roku, gdy wszystko co żyje przygotowuje się do zimy, a człowiek, nie mogąc zapaść w zimowy sen, czuje się źle, miewa depresję, nie ma lepszej książki jak tak, która opowiada o życiu zwierząt i przeróżnych ziołach. O ziołach i zwierzętach to księga dziwów, w której Simona Kossak daje wyraz wrażliwości ujawniającej się w szczególnym widzeniu świata. Fascynacja przyrodą sprawiła, że „córka, wnuczka i prawnuczka” Kossaków sięga po pióro, by ukazać rośliny i zwierzęta w ich naturalnym otoczeniu. Aparat naukowy, jakim dysponuje – jest przyrodnikiem, zajmuje się psychologią zwierząt – nie odgrodził jej od obserwowania rzeczywistych przejawów życia w przyrodzie. Laboratorium naukowym Simony Kossak była bowiem ukryta w głębi Puszczy Białowieskiej leśniczówka pustelnia. Tam koegzystuje na równych prawach z kunami i popielicami, wyznając zasadę, iż należy żyć zgodnie z naturą swojego gatunku. Książka ukazała się nakładem wydawnictwa Marginesy.

Książkę znajdziesz tutaj.

3. Miljenko Jergović - "Muszkat cytryna i kurkuma. Spojrzenie z Zagrzebia"

Dzięki Bogu, to nie jest kolejna „innowacyjna” książka kucharska, choć tytuł to właśnie mógłby wskazywać. Jest to pierwszy zbiór esejów jednego z najwybitniejszych pisarzy chorwackich przygotowany specjalnie z myślą o polskich czytelnikach przez znakomitą tłumaczkę Magdalenę Petryńską. Wychodząc od konkretów – wystawy, książki, fotografii – Jergović notuje refleksje dotyczące tematów ważnych dla niego osobiście, ale też kluczowych dla zrozumienia współczesnego świata – tożsamości, funkcjonowania w dwóch kulturach, poczucia przynależności, obcości, emigracji i jest w swoim pisaniu bezkompromisowo szczery.
Zebrane w książce teksty układają się w polifoniczną, jednocześnie intymną i uniwersalną, momentami bolesną i bezlitosną, opowieść o pamięci, skomplikowanej wielkiej historii, która wdziera się szturmem w biografie zwykłych ludzi, o literaturze, która bywa obciążeniem i wsparciem, wreszcie o zbawiennej mocy miłości w świecie „po przejściu barbarzyńców”. Jergović w nieoczywisty sposób pokazuje, że w beznadziejnych czasach może rodzić się nadzieja, a apokalipsa potrafi być piękna. Obszerne fragmenty poświęcone są twórczości europejskich artystów – Thomasa Bernharda, Sándora Máraiego, Iva Andricia, Danila Kiša, Lászla Krasznahorkaiego, Miroslava Krležy czy Mariny Abramović. Bohaterem tekstów Jergovicia są też miasta – Petrinija, Triest, Belgrad, Budapeszt, Zagrzeb, Kraków czy Lwów. Spacerując po nich, pisarz uruchamia zacierającą się pamięć o nieodległych czasach i poplątanej środkowoeuropejskiej historii. Część zbioru stanowią eseje poświęcone polskiej kulturze, którą Jergović czuje i rozumie jak mało kto. W zbiorze znajdziemy teksty m.in. o Wróblewskim, Vincenzie, Miłoszu, Różewiczu, Herlingu-Grudzińskim, Zagajewskim, Kornhauserze, Tokarczuk, Stasiuku i in. Książka ukazała się nakładem wydawnictwa Międzynarodowe Centrum Kultury Kraków.

Książkę znajdziesz tutaj.

4. Marcin Świetlicki, Rafał Księżyk - "Nieprzysiadalność. Autobiografia"

Z reguły nieskory do zwierzeń i pilnie strzegący granicy prywatności, w tej książce Świetlicki opowiada zaskakująco otwarcie o swoim życiu, nie pomijając epizodów bolesnych, trudnych, a nawet dramatycznych, nie popada jednak nigdy w tani sentymentalizm ani celebrycki ekshibicjonizm. W opowieściach Marcina Świetlickiego pojawiają się między innymi najważniejsi twórcy pokolenia „brulionu”, muzycy zespołu Świetliki, dziennikarze i redaktorzy „Tygodnika Powszechnego”, malarze Grupy Ładnie, legendarne postacie sceny muzycznej, artyści z którymi na przestrzeni lat przyjaźnił się, wadził, współpracował. Niezwykły zmysł obserwacji oraz ironiczne spojrzenie pozwalają Świetlickiemu tworzyć żywe i kapitalnie uchwycone portrety indywidualne i środowiskowe. Wyłania się z tego odmalowany z odrębnej perspektywy zapis przemian Polski ostatnich czterdziestu lat. Prawdziwie fascynujący, wielowymiarowy autoportret wybitnego artysty, człowieka dojrzałego i doświadczonego. Wątki biograficzne przeplatają się tu z refleksjami dotyczącymi nie tylko sztuki, ale także przyjaźni, miłości, rodzicielstwa, lojalności, wiary, pokusy autodestrukcji i woli przetrwania.

Książkę znajdziesz tutaj.

5. Małgorzata Frąckiewicz - "Superbohaterki Świat i wielkie odkrycia"

Kto zajrzał do środka Ziemi, a kto wysłał w kosmos rakietę? Kto odkrył dinozaury, a kto pierwszy wykreślił mapę dna oceanu? Superbohaterki! W książce znajdziesz sylwetki czternastu niezwykłych kobiet, które zmieniły świat. Poznasz też ciekawostki i informacje z przeróżnych dziedzin nauki. A na deser czekają na Ciebie zadania i doświadczenia do wykonania. Eksperymentuj odważnie i odkrywaj świat na własną rękę. Bądź jak Superbohaterki!

Książkę znajdziesz tutaj.