Pierwszy drukowany tekst w języku polskim

Czy wiesz, że pierwszy drukowany tekst w języku polskim, został wydany poza granicami naszego kraju? Dokładniej rzecz ujmując, poza historycznymi granicami Polski. Na Dolnym Śląsku. Na ziemiach tych przebywało wciąż wielu Polaków i to właśnie tam, we Wrocławiu, rozpoczęło się polskie drukarstwo.

 

Kasper Eylan pochodził z rodziny mieszczańskiej. Przyszedł na świat w Głogowie około roku 1430. W roku 1451 opuścił rodzinne strony, udając się do Lipska. Tam rozpoczął studia na Wydziale Sztuk. Tam też, cztery lata później, zdał końcowe egzaminy, otrzymując stopień bakałarza sztuk wyzwolonych. Nie poprzestał jednak na tym. Przez kolejne lata studiował prawo kanoniczne w Krakowie i Erfurcie. Tam też po raz pierwszy zetknął się ze sztuką drukarską i przyjął święcenia kapłańskie.

Następnie powrócił do ojczyzny, osiedlając się we Wrocławiu, gdzie otworzył drukarnię i wydawnictwo. To właśnie tu, w roku 1475, dokładnie trzydzieści pięć lat po tym, jak Gutenberg upowszechnił czcionkę drukarską, ukazały się Statuty synodalne biskupów wrocławskich. Inkunabuł ten, spisany po łacinie, zawierał również teksty trzech modlitw w języku polskim (Ojcze Nasz, Zdrowaś Mario i Wierzę w Boga). Wydawnicza działalność Kaspera nie trwała jednak długo. Wydał raptem osiem lub według innych źródeł dziewięć książek i w 1483 roku zamknął interes. Wyjechał do Rzymu, skąd już nie powrócił.

Wśród tytułów, które wypuściła Drukarnia Świętokrzyska, znalazły się dzieła największych myślicieli i filozofów tamtych czasów. Należy pamiętać, że w XV wieku umiejętność czytania i pisania była rzadkością. Spisywane i powielane wtedy utwory w dalszym ciągu pozostawały w ogromnej większości tekstami religijnymi. Były to więc dzieła Tomasza z Akwinu, Antoniusa Florenckiego, Mikołaja z Błonia czy Jana Gersona. Kasper Eylan był jednak bardzo otwartym i nowoczesnym człowiekiem. W jego oficynie wydano również jedyną pracę o tematyce świeckiej pt. Facetiarum liber z 1482 roku, włoskiego historyka i humanisty Braccioliniego.

Dzisiaj, być może nawet w tej samej okolicy co przed wiekami Drukarnia Świętokrzyska, mieści się wydawnictwo TUM Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, założone w 1969 roku. O Kasparze przypomina zaś jeden z wrocławskich krasnali. Oczywiście Drukarz.


(Visited 59 times, 1 visits today)