10 książek z literatury ukraińskiej

Ukraina posiada własny, odrębny język, odmianę cyrylicy, który różni się od rosyjskiego w słownictwie i pisowni. Język ukraiński posiada też kilka dialektów, uznawanych przez niektórych językoznawców za osobne języki. Choć czysty język literacki powstał dopiero na przełomie wieków osiemnastego i dziewiętnastego, to ukraińskie piśmiennictwo sięga zamierzchłych czasów, jedenastego wieku. Jeśli istnieje odrębny język, jest też i  kultura z nim związana, która jak wszystkie słowiańskie systemy wierzeń i obyczajów wyrasta z jednego korzenia. Dodając do siebie język, piśmiennictwo i kulturę, otrzymujemy naród, który wiele wycierpiał, i całkiem sporo wartych uwagi dzieł o tym napisał. Mimo dominacji rynku wydawniczego na Ukrainie przez rosyjskie wydawnictwa, a zatem i rosyjskich autorów, ukraińska literatura wciąż żyje i dociera do nas. Jest różnorodna i barwna, zaskakująca, a te kilka tytułów to tylko niewielka próbka, tego co można znaleźć w bibliotekach, księgarniach i antykwariatach.

1. Tania Malarczuk - "Zapomnienie "

Bardzo ciekawa powieść o losach polskiego szlachcica, który nie porzucają swojej polskości, stał się Ukraińcem z wyboru. Wiaczesław  Lipiński to postać autentyczna. Wielki orędownik sprawy ukraińskiej na arenie europejskiej, polityk, historyk, socjolog i publicysta. Opisując koleje jego życia i działalności, Tania Malarczuk opowiada także o próbach utworzenia niepodległej Ukrainy w początkach ubiegłego stulecia i wszelkich trudnościach ze strony Rosji, Europy jak i samych Ukraińców, nie do końca zdecydowanych jak miałaby wyglądać wolna Ukraina.

Wydawnictwo Warstwy

2. Serhij Żadan - "Internat"

Poruszająca opowieść drogi przez świat zniszczony wojną. Pasza, trzydziestokilkuletni nauczyciel idealista, wyrusza w drogę do szkoły z internatem, w której przebywa jego siostrzeniec. Ma go przywieźć do domu. Internat nie jest zbytnio oddalony od miejsca zamieszkania Paszy, ale wojna sprawia, że ta krótka podróż, rozciąga się na wiele dni, pełnych niebezpieczeństwa, pokaleczonych na duszy i ciele, bezbronnych ludzi, kryjących się w opuszczonych budynkach i piwnicach bloków mieszkalnych. Obraz przerażającego odrealnienia rzeczywistości. Bardzo mocna książka, która opowiada o początkach wojny, która właśnie rozszerzyła się na całą Ukrainę.

Wydawnictwo Czarne

3. Oksana Zabużko - "Muzeum porzuconych sekretów"

Swoją wypowiedzią na antenie radia Tok Fm, dotyczącą ostatnich wydarzeń na Ukrainie, Oksana Zabużko ponownie chwyciła mnie za serce i mocno je ścisnęła. Jedna z najwybitniejszych współczesnych pisarek ukraińskich zabiera nas w niezapomnianą podróż w czasie. Od okresu międzywojennego po pierwsze lata dwudziestego pierwszego wieku. Przewodnikami tej wycieczki czyni niezwykły trójkąt. Darynę Howszczyńską, dziennikarkę z Kijowa, jej ukochanego, lwowskiego antykwariusza Adriana Watamaniuka, oraz żołnierza UPA, Adriana Ortyńskiego. Trzy silne osobowości, które połączą miłość i historia. To jednak niejedyna książka Zabużko, którą można przeczytać po polsku. Warto sięgnąć też po Badania terenowe nad ukraińskim seksem i wydaną kilka dni temu Planetę Piołun.

W.A.B.

4. Andrij Bondar - "Historie ważne i nieważne"

Zbiór literackich miniatur, zabawnych, ironicznych, wywołujących refleksje tekstów. Autor opowiada o ludziach i sytuacjach z życia bohatera książki, najprawdopodobniej samego Andrija. Prawdziwa, szczera panorama Ukrainy, także z czasów gdy była jeszcze oficjalnie jedną z republik.

Biuro Literackie

5. Taras Prochaśko - "Z tego można zrobić kilka opowieści"

Wspomnienia z lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Historie żywcem, przeniesione ze świata realnego na papier, nawet bez próby ukrycia prawdziwych ludzi za fikcyjnymi imionami i nazwiskami. Skupiając się nad codziennymi szczegółami, autor bardzo wiernie oddaje ówczesną ukraińską rzeczywistość.

Wydawnictwo Czarne

6. Jurij Andruchowycz - "Ostatnie terytorium"

Pierwszy w historii laureat Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelusa Silesiusa za powieść Dwanaście kręgów. Książka to nie łatwa, i w swojej formie nie dla każdego przystępna, dlatego proponuję przeczytać zbiór esejów o Ukrainie. W tekstach tych Andruchowicz pisze o swoim kraju, jako o przeklętym terytorium, co dziś można rozumieć już niestety dosłownie. Obraz trudnych przemian społecznych, kulturowych, ekonomicznych i politycznych, tak brutalnie zniweczonych przed kilkoma dniami.

Wydawnictwo Czarne

7. Włodzimierz Mokry - "Od Iłariona do Skoworody. Antologia poezji ukraińskiej XI-XVIII w."

Antologia ta powstała ponad dwadzieścia lat temu, jako jedna z pierwszych prób zapoznania polskiego czytelnika z mało znaną poezją ukraińską. Zawarte w książce wiersze wyróżniają się formą oraz treścią. Pokazują ewolucję poezji i literatury staroukraińskiej z jedenastego wieku, po literaturę nowożytną.

TAiWPN Universitas Kraków

8. Taras Szewczenko - "Wybór poezji"

Taras Szewczenko to na Ukrainie postać legendarna. Bohater narodowy, poeta, etnograf, zaangażowany polityk. To nie jedyne wydanie poezji Szewczenki w polskim przekładzie, ale chyba jedno z najlepszych. Renoma Biblioteki Narodowej, którą zbudowały jakość wydawanych w serii edycji krytycznych, a także edytorska dokładność to prawdziwy majstersztyk.

Zakład Narodowy im Ossolińskich

9. "Wiersze zawsze są wolne"

Dwudziestu współczesnych poetów ukraińskich, między innymi Serhij Żadan, i dwieście dwadzieścia wierszy. Wyboru i tłumaczenia dokonał Bohdan Zadura.

Biuro Literackie

10. Jurij Wynyczuk - "Lutecja"

Autor znany polskiemu czytelnikowi, choćby z poprzedniej, wydanej przez KEW i nominowanej do Angelusa powieści, Tango śmierci. Mnie osobiście nie przypadła ona do gustu, ale chcę dać temu pisarzowi jeszcze jedną szansę i przeczytać jego najnowszą powieść. Jak czytamy w różnych recenzjach książki, jest to połączenie prozy sensacyjnej, miłości, erotyki, poczucia humoru, smutku i wschodniej mistyki. Miłośników twórczości Wynyczuka być może zainteresuje wiadomość, że po polsku można przeczytać jeszcze jedną książkę tego autora, Knajpy Lwowa.

Wydawnictwo Warstwy.


(Visited 491 times, 1 visits today)

Jedna osoba skomentowała “10 książek z literatury ukraińskiej

Odpowiedz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.