Sigrid Nunez

Przyjaciel

Mówi się, że przyjaźń to jedna dusza w dwóch ciałach, a miłość to dwie dusze w jednym ciele. Oddziela je bardzo cienka granica. Łatwo jej nie zauważyć, świadomie lub nie przekroczyć. O takiej właśnie przyjaźni, bliskiej romantycznemu uczuciu, między innymi, pisze Sigrid Nunez.

Głównym wątkiem powieści jest relacja narratorki, prawdopodobnie samej autorki, z uznanym, genialnym pisarzem i wykładowcą akademickim. Poznajmy ją w retrospekcjach, gdyż mężczyzna popełnił samobójstwo, pozostawiając narratorkę w szoku. Początkowo kobieta podchodzi do tej tragedii na chłodno. Pisze na przykład o tak banalnych sprawach, jak wpadki organizacyjne spotkania wspominkowego, czy o anegdotach, o których rozmawiała ze zmarłym.

Gdy szok wywołaną nagłą śmiercią mija, w to miejsce pojawia się żałoba i rozpacz, złość i frustracja, a przede wszystkim ogromna, trudna do udźwignięcia tęsknota za przyjacielem. Niespodziewanie z pomocą przychodzi inny żałobnik, pies o imieniu Apollo, którym chcąc nie chcąc kobieta musi się zaopiekować. Między tą osieroconą przez pisarza dwójką rodzi się nowa relacja, piękna, międzygatunkowa przyjaźń.

Proza Sigrid Nunez jest delikatna i szczera, pełna bólu, ale też mniejszych i większych radości, jakie niesie ze sobą życie. Opowiada o przyjaźni, tej prawdziwej, wiernej i trwałej, gdy mimo widocznych wad i niedoskonałości drugiej osoby, nie odwracamy się od niej. Przyjaźń, której paliwem napędowym nie jest myślenie o tym, jaką korzyść osiągnę, ale co mogę ofiarować. To zaskakująco ciepła relacja z drogi, w jaką wyrusza każdy, kto stracił kogoś bliskiego.

Autorka stawia przed czytelnikiem wiele pytań, na które stara się znaleźć odpowiedź. Czy jesteśmy w stanie przygotować się na kolejne, nieuniknione straty? Jaką rolę w życiu człowieka pełnią zwierzęta? Nunez widzi w nich żywe, odczuwające istoty, często inteligentniejsze od ludzi. Duma nad ich emocjonalnością, na tym czy i jak postrzegają śmierć, jak nas postrzegają, i czym może dla zwierzęcia być relacja z człowiekiem.

W licznych dygresjach Nunez wykracza jednak daleko poza tematykę przyjacielski relacji między ludźmi oraz ludźmi i zwierzętami. Opisuje akademicki świat, rządzące nim prawa i zasady, oraz zmiany, jakie w nim zachodzą. Pisze o studentach, których z coraz większym trudem rozumie, jakby byli przedstawicielami obcego gatunku. Mocno obecna jest literatura, pisarstwo jako uprawianie sztuki graniczące z powołaniem, miłość do książek i opowiadania historii i jako zawód, pozwalający piszącemu zarobić na chleb.

To właśnie ta możliwość, jaką daje nam umiejętność pisania i czytania, jest dla Sigrid Nunez najważniejszą. Utrwala czyjeś istnienie i nie pozwala o nim zapomnieć. Pomaga przepracować traumy i uporać się z emocjami. Pisząc, często udzielamy głosu tym, którzy nigdy go nie posiadali, albo go utracili, czy to przez marginalizację, przemoc, narzucanie obcej woli, czy też przez śmierć. Przyjaciel wzrusza i bawi. Zmusza do refleksji, nie tylko nad problemami poruszanymi w książce. Pozostawia czytelnika odmienionym.

Pauza, 2019


(Visited 283 times, 1 visits today)

Odpowiedz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.